کلاهک شیپوری قارچ صدفی
قارچ صدفی از جمله تجزیه کنندگان اولیه است که می تواند از بقایای کشاورزی مثل کاه و کلش گندم،برنج، تخم پنبه دانه و حتی برگ درخت خرما استفاده کند. قارچ صدفی که با نام علمی پلوروتوس در دنیا شهرت دارد در ایران نیز سال ها است که کشت و پرورش می یابد. از آنجایی که ایرانی ها قارچ را سفید رنگ می پسندند، پلوروتوس فلوریدا بازار پسندی بیشتری نسبت به سایر گونه های قارچ صدفی دارد؛ اما پلوروتوس ساجر-کاجو (که رنگ میوه ی آن قهوه ای است) و یا پلوروتوس استراتوس (که رنگ میوه آن خاکستری است) در دنیا محبوب تر هستند. کشورهای اروپایی و آمریکایی بیشتر از گونه استراتوس استفاده می کنند.
به هر حال قارچ صدفی را به دو صورت یکی در محیط باز و دیگری در محیط بسته می توان پرورش داد.پرورش در محیط باز مخصوص مناطق مرطوب و معتدل است. اما کشت در محیط بسته در سالنهای پرورش که از جنس آجر و بلوک است و یا در گلخانه انجام می شود. پرورش در محیط بسته را در هر نوع آب و هوایی می توان انجام داد؛ چون با استفاده از دستگاه شرایط بهینه رشد قارچ را برای آن مهیا می کنیم. در محیط بسته اگر یکی از پارامترهای رشد قارچ به هر دلیلی به خوبی مهیا نشود شکل آن تغییر می یابد یا در اصطلاح بدشکل می شود. یکی از بدشکلی های قارچ صدفی ظهور کلاهک های شیپوری و بسته و ساقه های بلند است.
ظهور این نوع کلاهک ها ترس عجیبی در دل تولید کننده می اندازد و اولین فکری که به ذهن او می رسد، سمی بودن قارچ است. در حالی که این اطمینان را می دهم که به هیچ عنوان از بذر های تجاری قارچ سمی تولید نمی شود. از آنجاییکه در پرورش قارچ صدفی از هیچ سم شیمیایی استفاده نمی شود لذا یک محصول ارگانیک است وخواص درمانی فراوانی دارد.
اما علت شیپوری شدن کلاهک قارچ صدفی مربوط به تهویه نادرست سالن پرورش است.
شیپوری شدن کلاهک قارچ صدفی
اگر شما قصد تولید قارچ صدفی در شرایط بسته (داخل سالن) را دارید باید پارامترهای زیر را برای آن مهیا کنید تا بتوانید قارچ صدفی با کیفیتی را به بازار عرضه نمایید
قارچ صدفی با نام علمی پلوروتوس سال ها است که در ایران تولید می شود؛ البته گونه های مختلف این قارچ بومی مناطق مرطوب و معتدل ایران است و مخصوصاً گونه پلوروتوس استراتوس که رنگ میوه آن خاکستری یا طوسی است به وفور در اوایل بهار و پاییز در شمال کشور دیده می شود.
بسیاری از تولیدکنندگان قارچ،پرورش قارچ صدفی را حتی برای یک بار امتحان کرده اند.
مقایسهای دقیق و منظم از پرورش قارچ صدفی در محیط باز و محیط بسته
| ویژگی / نوع پرورش | پرورش در محیط باز | پرورش در محیط بسته |
|---|---|---|
| مکانهای مناسب | مناطق مرطوب و معتدل | سالنهای پرورش یا گلخانه |
| قابلیت اجرا در آب و هوا | محدود به شرایط خاص | قابل اجرا در هر آبوهوا |
| کنترل شرایط رشد | حداقل امکان کنترل | کنترل کامل محیط |
| ریسک بدشکلی قارچ | کم | در صورت تنظیم نبودن شرایط زیاد |
| سمی بودن / سلامت | غیرسمی | غیرسمی – محصول کاملاً ارگانیک |
| خواص محصول | ارگانیک با خواص درمانی | ارگانیک با خواص درمانی |
شیپوری شدن قارچ صدفی:
در مراحل رشد قارچ صدفی گاهاً قارچ ها شیپوری شکل می شوند؛یعنی کلاهک کامل باز نمی شود و ساقه بلند و کلفت می شود؛علت این اتفاق از عدم تهویه درست سالن پرورش قارچ صدفی است.
تهویه چیست:
تهویه یعنی ورود هوای تازه و خروج هوای کهنه.
چرا باید تهویه در سالن انجام شود:
حاصل رشد و تنفس قارچ گازی است به نام دی اکسید کربن(co2) که چون سنگین است در ۲۰ تا ۳۰ سانتی متری کف زمین جمع می شود. قارچ صدفی نیز مانند تمام قارچهای دیگر نیاز به تهویه ۲۴ ساعته در زمان رشد خود دارد.
چگونه تهویه را در سالن انجام دهیم:
ورود هوای تازه که حاوی اکسیژن(o2) است از بالا و نزدیک سقف توسط کولر آبی یا دستگاه هواساز انجام می شود و خروج هوای کهنه که حاوی دی اکسید کربن است از پایین و نزدیک کف زمین و توسط دمپر با دریچه انجام می شود.
اگر قارچ ها شیپوری شدند چه کار کنیم:
در هر صورت اگر قارچ ها در سالن پرورش شما به شکل شیپور در آمدند باید قارچ های شیپوری را بچینید و پس از اصلاح تهویه مشاهده می کنید که کلاهک قارچ های جدید کاملا باز و مانند صدف است.
پارامترهای پرورش قارچ صدفی
- دما
- رطوبت
- نور
- تهویه
در این بخش به تهویه سالن قارچ صدفی می پردازیم
از آنجایی که حاصل رشد و تنفس قارچ تولید دی اکسید کربن است و co2 همیشه در کف سالن جمع می شود. بهتر است با تمهیداتی این گاز از سالن خارج شود. با ظهور قارچهای اولیه (پین هدها) باید تهویه صورت گیرد.
تهویه یعنی ورود هوای تازه و خروج هوای کهنه که ورود هوا توسط هواساز،کولر آبی یا رطوبت ساز مدل کولری و از نزدیک سقف انجام می شود که هوای تازه درون کانال نایلونی تا انتهای سالن کشیده می شود.خرورج هوای کهنه از ۳۰ الی ۴۰ سانتی بالاتر از کف سالن و عرض روبرویی توسط دمپر یا دریچه خروجی انجام می شود.
درصورتیکه ورود و خروج هوای به مقدار کافی صورت گیرد کلاهک های قارچ صدفی کاملا باز و به شکل صرف دریا می شود ،در این حالت ساقه ها نیز کوتاه هستند و خیلی بلند نمی شوند.